Αναζητώντας τις Ρίζες του 1821

Στο γλέντι της Λευκάδας, ο Καποδίστριας κρατάει τον Κατσαντώνη που σέρνει πρώτος το χορό. (σκίτσο Θανάση Μπακογιώργου, 1963 – Αρχείο Π.Ι. Βασιλείου)

• Γράφει ο ιστορικός ερευνητής Γεώργιος Σκλαβούνος

Πρόδρομοι , συνοδοιπόροι και συνεχιστές του Ρήγα στην Κέρκυρα – πριν ακόμα αποβιβασθούν οι πρώτοι Γάλλοι στην Κέρκυρα… (18/29 Ιουνίου 1797) …Επτανήσιοι πατριώτες, πρόδρομοι του Ρήγα, είχαν ήδη κινηθεί για την εγκαθίδρυση μιας «Ελληνικής Δημοκρατίας» στα ελληνικά εδάφη που κατείχε ως τότε η καταρρέουσα Αριστοκρατία των δόγηδων.

Η «Εφημερίς» της Βιέννης, παρά την καθυστέρηση που είχαν τέτοιες ειδήσεις, προερχόμενες από τον έξω από την αυστριακή επικράτεια κόσμο, ήδη στις 12 Ιουνίου 1797 πληροφορούσε τους αναγνώστες της ότι «Τούτες τες ημέρες εδιεδόθη λόγος, τον αποκρίθησαν οι εγκάτοικοι εις τους Κορφούς, οι ορθόδοξοι, ότι αυτοί δεν στέργουν πλέον υπό την διοίκησιν αλλογενών εθνών, αλλά θέλουν να συστήσουν αυτοί μίαν δημοκρατίαν γραίκαν (ελληνικήν), καθώς δηλαδή εις τους χρυσούς αιώνας της Ελλάδος και εις τον καιρόν των περιφήμων προγόνων των. Εις ταύτην την Ελληνικήν Δημοκρατίαν να εμπεριέχωνται και όλα τα νησία. Οποίαν απόκρισιν έλαβον παρά του Μποναπάρτε περί τούτου, δεν είναι ακόμη γνωστόν». (πηγή: Ιστορία του Ελληνικού Έθνους, Τόμος ΙΑ, σελ. 447. Επτάνησα. Πρόδρομοι και Συνοδοιπόροι του Ρήγα).

Οι λίγες αυτές γραμμές μαρτυρούν όλες τις επαναστατικές ζυμώσεις που προηγούνται του ’21. Μαρτυρούν επαφές και διασυνδέσεις από την Κέρκυρα μέχρι την Βιέννη., μαρτυρούν και για το ιδεολογικό κλίμα, που ζυμωνόταν, αν δεν επικρατούσε, στον Επτανησιακό χώρο στον Ελληνισμό της Αδριατικής και του Ιονίου. Η σπορά και φλόγα του Ρήγα βρίσκει καταφύγιο στην Κέρκυρα.

• Στην Κέρκυρα ( τον Δεκέμβρη του 1797) θα καταφύγει ο στενός συνεργάτης του Ρήγα Χριστόφορος Περραιβός, όταν ξεφεύγει από τα χέρια της Αυστριακής αστυνομίας. Εκεί θα επανεκδώσει τον Θούριο του Ρήγα τον Ιούνιο του 1798. Εκεί θα συναντηθεί με τον Καποδίστρια ο οποίος και θα τον διορίσει (στις 11 Μαίου 1804) δάσκαλο στην Σχολή Επιμόρφωσης των Στρατιωτικών Δημοσίων Υπαλλήλων και των Κληρικών. Στην ίδια Σχολή ο Καποδίστριας αναλαμβάνει να διδάξει στοιχεία Φιλοσοφίας, αισθητική της κρίσεως και της σκέψεως.

• Στις 14/10/1803/ Ο Ι.Καποδίστριας αναλαμβάνει Γραμματέας της Επικρατείας της Επτανήσου Πολιτείας. Κατά τον Ι. Φιλήμονα ο Καποδίστριας φροντίζει την δημιουργία στρατιωτικής σχολής, και τον σχηματισμό των Ελληνικών Σωμάτων, μισθοδοτουμένων από την Επτάνησον Πολιτείαν .

«Δια μερικόν καιρόν διύθηνε και την διοίκησιν τούτων, συνδέσας με τους αξιωματικούς των, σχέσεις, τας πλέον στενάς και τας πλέον ωφελίμους, δια το μέλλον της Πατρίδος..

«Η οικία του ήτο το πανδοχείον όλων των εθελοντών και προσφύγων Πολεμικών της Ρούμελης και της Πελοπονήσου… Τοιουτοτρόπως απεκαθίστατο η Επτάνησος η μόνη εστία όθεν έμελλε να ενεργηθεί βαθμηδόν και ώριμος ο πόλεμος όλης της Ελλάδος». (Φιλική Εταιρεία. Ι.Φιλήμων. εκδ, Καραβία σελ, 128-129).

• Στην Κέρκυρα στα 1803 θα έρθει ο Νικηταράς με τον Αναγνωσταρά. αφού συναντηθούν με Μπενάκη πρόξενο της Ρωσίας στην Κέρκυρα και με τον Μοντσενίγο, τον Ρώσο επιτετραμμένο στην Κέρκυρα, στενό φίλο και συνεργάτη του Καποδίστρια, θα πάνε στην Ζάκυνθο. «Εις την Ζάκυνθο τότε πάγω, γραφόμεθα εις τα στρατεύματα 5.000.» (Πραγματείαι της Ακαδημίας Αθηνών, τόμος 20, Αριθ. 2. Βίος Νικήτα Σταματελόπουλου ή Νικηταρά. Καταγραφή Γεωργίου Τερτσέτη. Εκ Τεσσάρων Χειρογράφων. Υπό Κων/νου. Α. Κονόμου. Εν Αθήναις 1953).

• Στα 1805 στην Κέρκυρα. Η οργάνωση συνωμοτικής-επαναστατικής εταιρείας με τον Ιγνάτιο Ουγγροβλαχίας και τον Λευκάδιο γιατρό, Λουδοβίκο Σωτήρη, για την προετοιμασία εξέγερσης στις μεσημβρινές επαρχίες της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας [ΧΙΩΤΗΣ Απομνημονεύματα, σελ. 869 – Φιλήμων, Φιλική Εταιρεία, σελ. 105]. «Εν Κερκύρα ο Ιγνάτιος περιβαλλόμενος υπό της στοργής των Ρώσων και του γενικού σεβασμού των Ελλήνων και συνεργαζόμενος μετά του Ιωάννου Καποδίστρια, του πληρεξουσίου της Ρωσίας Γεωργίου Μοντσενίγου και του Ρώσου ναυάρχου Σινιάβιν, ανάπτυξεν έξοχον δράσιν… Σοβαρώς μαρτυρείται, ότι ο Ιγνάτιος υπήρξε τότε, η ζώσα εστία μιας νέας κατά της Τουρκίας, πατριωτικής συνωμοσίας, ήτις εξυφάνθη εν Κερκύρα, υπό την σκέπην των ρωσικών αρχών, αι οποίαι είχον αντιληφθεί καλώς ότι ο Ιεράρχης ούτος ήσκει ακαταμάχητον επιρροήν επί όλων σχεδόν των κλεφταρματωλών της Ελλάδος. (Εμ Πρωτοψάλτη. Ακαδημία Αθηνών. Μνημεία Ελληνικής Ιστορίας. Τόμος τέταρτος, τεύχος 1, σελ 50).

• Στα 1806 στην Κέρκυρα, κατά αγωνιστή και σημαντικό ιστορικό του αγώνα Κασομούλη, έχουμε την πρώτη μεγάλη σύναξη οπλαρχηγών καλεσμένων του Καποδίστρια ενόψει της Άμυνας της Λευκάδας. Στην σύναξη μετέχει και ο Θρυλικός Κατσαντώνης.

• Στα 1806 στην Κέρκυρα: Θα γίνουν αδελφοποιητοί ο Κολοκοτρώνης με τον Μάρκο Μπότσαρη (ενθυμείται και διηγήται ο Κολοκοτρώνης: …εκεί γνωριστήκαμε με τους Μποτσαραίους, έκαμα το Μάρκο αδερφοποιτό [ΣΤΑΜΑΤΟΠΟΥΛΟΣ, σελ. 75]). Στα 1806 στην Λευκάδα: Αδελφοποιούνται Καποδίστριας, Κολοκοτρώνης, Ιγνάτιος (Ακαδημία Αθηνών. Μνημεία Ελληνικής Ιστορίας, τομ. τέταρτος, τεύχος 1, σελ. 61). Ο Ιγνάτιος είναι αυτός που θα καταστεί από ιδρύσεώς της, το 1814, η καρδιά της Φιλομούσου…

«Ετσι εν Κερκύρα ο Ιγνάτιος περιβαλλόμενος υπό της στοργής των Ρώσων και του γενικού σεβασμού των Ελλήνων και συνεργαζόμενος μετά του Ιωάννου Καποδίστρια, του πληρεξουσίου της Ρωσίας Γεωργίου Μοντσενίγου και του Ρώσου ναυάρχου Σινιάβιν, ανάπτυξεν έξοχον δράσιν.

Σοβαρώς μαρτυρείται, ότι ο Ιγνάτιος υπήρξε τότε, η ζώσα εστία μιας νέας κατά της Τουρκίας, πατριωτικής συνωμοσίας, ήτις εξυφάνθη εν Κερκύρα, υπό την σκέπην των ρωσικών αρχών, αι οποίαι είχον αντιληφθεί καλώς ότι ο Ιεράρχης ούτος ήσκει ακαταμάχητον επιρροήν επί όλων σχεδόν των κλεφταρματωλών της Ελλάδος. (Εμμ. Πρωτοψάλτη. Ακαδημία Αθηνών. Μνημεία Ελληνικής Ιστορίας. Τόμος τέταρτος, τεύχος 1, σελ. 50 [POUQUEVILLE, 275]).

Αυτά για όσους ακόμα επιμένουν να θεωρούν την Φιλόμουσο Εταιρεία «αφιερωμένη απλά» στην καλλιέργεια των Γραμμάτων. Αυτά για όσους θα μας λένε ότι ο αγώνας του ’21 άρχισε να ετοιμάζεται όταν στα 1814 συναντήθηκαν τρεις έμποροι φίλοι στην Οδησσό.

*Στην επομένη ανάρτηση θα δούμε από ποια συγκεκριμένη στιγμή από ποιους και πώς παίρνει η Φιλική Εταιρεία το φιλί της ζωής και μπαίνει πραγματικά στον αγώνα.

ΠΗΓΗ TIMESNEWS

admin