“Λευκός καπνός” για το πιστοποιητικό | Και το όνομα αυτού EU Digital COVID certificate | Τι θα περιλαμβάνει | Η Ελλάδα στην πρώτη “ταχύτητα”

Το πιστοποιητικό θα είναι διαθέσιμο είτε σε ψηφιακή είτε σε έντυπη μορφή σκοπό τη διευκόλυνση της ελεύθερης μετακίνησης στην Ευρώπη κατά τη διάρκεια της πανδημίας. Θα πιστοποιεί ότι ένα άτομο είτε έχει εμβολιαστεί κατά του κορονοϊού, είτε έχει πρόσφατο αρνητικό αποτέλεσμα από διαγνωστικό τεστ, είτε έχει αναρρώσει από τη λοίμωξη. Στην πράξη, πρόκειται για τρία διακριτά πιστοποιητικά. Το νέο κοινό ευρωπαϊκό πλαίσιο θα επιτρέψει στα κράτη μέλη να εκδίδουν πιστοποιητικά, τα οποία στη συνέχεια θα γίνονται δεκτά σε άλλες χώρες της ΕΕ.

Ο κανονισμός της ΕΕ για το ψηφιακό πιστοποιητικό COVID θα πρέπει να ισχύει για 12 μήνες. Η έκδοση του πιστοποιητικού δεν θα αποτελεί προϋπόθεση για την άσκηση του δικαιώματος ελεύθερης μετακίνησης και δεν θα θεωρείται ταξιδιωτικό έγγραφο.

Δημοσιονομική στήριξη για οικονομικά προσιτά και προσβάσιμα τεστ

Για να διασφαλιστεί η διάθεση οικονομικά προσιτών και προσβάσιμων τεστ, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δεσμεύτηκε να κινητοποιήσει τουλάχιστον 100 εκ. ευρώ στο πλαίσιο του μέσου στήριξης έκτακτης ανάγκης για την αγορά τεστ για τον ιό SARS-CoV-2, με σκοπό την έκδοση των αντίστοιχων πιστοποιητικών. Αυτό θα πρέπει να ωφελήσει ιδίως τους ανθρώπους που διασχίζουν σύνορα καθημερινά ή συχνά για να μεταβούν στην εργασία ή το σχολείο τους, να επισκεφθούν στενούς συγγενείς, να αναζητήσουν ιατρική περίθαλψη ή να φροντίσουν αγαπημένα πρόσωπα.

Οι διαπραγματευτές συμφώνησαν ότι, αν κριθεί απαραίτητο, θα κινητοποιηθούν πρόσθετοι πόροι πέρα από το όριο των 100 εκ. με την έγκριση των αρμόδιων αρχών ελέγχου του προϋπολογισμού.

Πρόσθετοι ταξιδιωτικοί περιορισμοί μόνο εφόσον υφίσταται επαρκής αιτιολόγηση

Τα κράτη μέλη δεν θα πρέπει να επιβάλλουν πρόσθετους ταξιδιωτικούς περιορισμούς, όπως καραντίνα, αυτοαπομόνωση ή τεστ, εκτός εάν είναι αυτοί είναι αναγκαίοι και αναλογικοί για τη διασφάλιση της δημόσιας υγείας στο πλαίσιο της πανδημίας COVID-19.

Σε αυτές τις αποφάσεις θα πρέπει να λαμβάνονται επίσης υπόψη τα διαθέσιμα επιστημονικά στοιχεία, συμπεριλαμβανομένων των επιδημιολογικών δεδομένων που δημοσιεύονται από το Ευρωπαϊκό Κέντρο Πρόληψης και Ελέγχου Νόσων (ECDC). Τα μέτρα αυτά θα πρέπει να κοινοποιούνται στα άλλα κράτη μέλη και στην Επιτροπή το αργότερο 48 ώρες νωρίτερα.

Εμβόλια

Τα κράτη μέλη πρέπει να αποδέχονται τα πιστοποιητικά εμβολιασμού που εκδίδονται σε άλλα κράτη μέλη για άτομα που έχουν εμβολιαστεί με εμβόλιο εγκεκριμένο για χρήση στην ΕΕ από τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Φαρμάκων (EMA), του οποίου η λίστα προς το παρόν περιέχεις τα εμβόλια Pfizer BioNTech, Moderna, AstraZeneca και Janssen.

Εναπόκειται στα κράτη μέλη να αποφασίζουν εάν θα δέχονται επίσης πιστοποιητικά από άλλα κράτη μέλη που έχουν εκδοθεί για εμβολιασμούς που διενεργούνται σύμφωνα με τις εθνικές διαδικασίες έγκρισης έκτακτης ανάγκης, ή για εμβόλια που έχουν χαρακτηριστεί από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (ΠΟΥ) ως κατάλληλα για επείγουσα χρήση.

Δικλείδες για την προστασία των δεδομένων

Τα πιστοποιητικά θα ελέγχονται για την πρόληψη της απάτης και της πλαστογράφησης, όπως και η γνησιότητα των ηλεκτρονικών σφραγίδων που θα περιλαμβάνονται στα έγγραφα αυτά. Τα δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα που θα αντλούνται από τα πιστοποιητικά δεν μπορούν να αποθηκευτούν στα κράτη μέλη προορισμού και δεν θα δημιουργηθεί κεντρική βάση δεδομένων σε επίπεδο ΕΕ. Ο κατάλογος των οντοτήτων που θα επεξεργάζονται και θα λαμβάνουν δεδομένα θα είναι δημόσιος, ώστε οι πολίτες να μπορούν να ασκούν τα δικαιώματά τους όσον αφορά την προστασία των δεδομένων δυνάμει του γενικού κανονισμού για την προστασία δεδομένων (GDPR).

Δηλώσεις

Ο πρόεδρος της επιτροπής Πολιτικών Ελευθεριών του ΕΚ και εισηγητής Juan Fernando López Aguilar (Σοσιαλιστές, Ισπανία) δήλωσε ότι «αν και η συμφωνία που πετύχαμε σήμερα δεν αντιστοιχεί πλήρως στα αιτήματα του Κοινοβουλίου, αναμφίβολα σηματοδοτεί τη σημαντική βελτίωση της κατάστασης που αντιμετωπίζουν εκατομμύρια Ευρωπαίοι. Το ευρωπαϊκό ψηφιακό πιστοποιητικό COVID θα αποκαταστήσει την ελεύθερη μετακίνηση εντός της ΕΕ, ενόσω τα κράτη μέλη αρχίζουν να αίρουν τους ταξιδιωτικούς περιορισμούς σε όλη την Ευρώπη. Η συμφωνία αυτή είναι το πρώτο βήμα για να ξαναμπεί η ζώνη Σένγκεν σε καθεστώς ομαλής λειτουργίας».

Ο Έλληνας πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης σε “τιτίβισμά” του ανέφερε τα εξής: «Η σημερινή προσωρινή συμφωνία για το ”πράσινο πιστοποιητικό” είναι μια εξαιρετικά θετική εξέλιξη. Η Ελλάδα υπήρξε ισχυρός υποστηρικτής από την αρχή, καθώς θα διευκολύνει την ελεύθερη κυκλοφορία εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης και θα συμβάλει στις προσπάθειες οικονομικής ανάκαμψης».

Από την πλευρά ο Βέλγος επίτροπος Δικαιοσύνης, Ντιντιέ Ρέιντερς έγραψε στο Twitter: «Λευκός καπνός: Έχουμε συμφωνία στην πρόταση της Επιτροπής για το Ευρωπαϊκό Ψηφιακό Πιστοποιητικό Covid. Καλωσορίζω τη σημερινή συμφωνία που επετεύχθη μεταξύ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της ΕΕ. Παραδώσαμε αυτό το νέο εργαλείο σε χρόνο ρεκόρ για να διασφαλίσουμε την ελεύθερη μετακίνηση όλων των πολιτών».

Ο αναπληρωτής υπουργός Εξωτερικών, Μιλτιάδης Βαρβιτσιώτης, αναφέρει επίσης σε ανάρτησή του πως η συμφωνία ανοίγει το δρόμο για ασφαλή ταξίδια εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης μέσα στο καλοκαίρι, τονίζοντας πως γίνεται πράξη η πρωτοβουλία του Κυριάκου Μητσοτάκη.

Επόμενα βήματα

Το συμφωνηθέν κείμενο θα υποβληθεί τώρα διαδοχικά στην επιτροπή Πολιτικών Ελευθεριών και στην ολομέλεια του ΕΚ προς έγκριση, καθώς και στο Συμβούλιο. Εάν εγκριθεί σε επίπεδο επιτροπής, το κείμενο θα τεθεί σε ψηφοφορία στην επόμενη σύνοδο της ολομέλειας του Κοινοβουλίου (7 – 10 Ιουνίου 2021).

Η Ελλάδα θα είναι στις πρώτες χώρες που θα χρησιμοποιήσουν πιλοτικά το νέο μηχανισμό για το EU Digital COVID certificate.