Τάκης Χατζηαναγνώστου: Πληκτική Κυριακή | Διήγημα
Share this
Τάκης Χατζηαναγνώστου
Πληκτική Κυριακή
Η ΩΡΑ, που ξύπνησε, ήταν ακαθόριστη, τόσο, ώστε να μπορείς να πεις μια χαρά πως είναι πρωί, ή μεσημέρι, ή απόγεμα, ή και σούρουπο ακόμα. Ο καιρός είχε κείνο το μουντό, γκρίζο χρώμα, με τη στενόχωρη μονοτονία, δίχως εναλλαγές. Ωστόσο ήταν Κυριακή. γι’ αυτό ήταν βέβαιος. Την περίμενε μιαν ολόκληρη βδομάδα. Όλοι οι άνθρωποι που δουλεύουν σε γραφεία, περιμένουν τις Κυριακές. μετρούν τις μέρες στο ημερολόγιο, τραβούν γραμμές με κόκκινο μολύβι πάνω απ’ αυτές που περνούν, ξαναμετρούν αυτές που απομένουν. Την Κυριακή δεν έχει γραφείο. Αυτό είναι κιόλας μια ελευθερία. Έξαφνα, μπορείς να κοιμηθείς όσο θες. Ή, μπορείς να μένεις ξαπλωμένος στο κρεβάτι σου, έτσι, για πείσμα – που κάθε πρωί σηκώνεσαι τρέχοντας, πίνεις στο πόδι ένα ζεστό, κουμπώνεσαι στη σκάλα, η μπουκιά είναι στο στόμα σου ακόμα, βήχεις, τρέχεις να προφτάσεις το λεωφορείο, στη στάση είναι κόσμος πολύς, σπρώχνεσαι, βλαστημάς από μέσα σου, σε πατούν, μπαίνεις μέσα σ’ αυτά τα άθλια αμάξια, όρθιος, στριμωγμένος, αγανακτισμένος, ταλαιπωρημένος, επιτέλους φτάνεις στο τέρμα, βγαίνεις τρέχοντας να πας στο γραφείο, τέσσερις τοίχοι, κατεβασμένα μούτρα, δουλειά, χαρτιά, διαταγές, κανονισμοί, κόσμος, , ύστερα μεσημέρι, κοντά τρεις, και πάλι στο δρόμο, στη στάση για το λεωφορείο, βιαστικά, νευριασμένα, κουρασμένα, για να γυρίσεις στο σπίτι πτώμα σωστό. Ω, αυτή η Κυριακή! Τι όνειρο και τι προσδοκία!
Τούτη την Κυριακή είχε πει πως δε θα το κούναγε ρούπι απ’ το κρεβάτι του. Το συλλογιόταν όλη τη βδομάδα. Τις τελευταίες μέρες η σκέψη του είχε λυσσάξει. “Ρούπι, ρούπι, ρούπι”, επαναλάμβανε δίχως σταματημό. Το πολύ-πολύ να ‘παιρνε να διάβαζε κανένα βιβλίο., έτσι, για να μη μπορούσε να του πει κανείς πως πήγε χαμένη η ώρα του.
Και, να, λοιπόν, που εχτές ήταν Σάββατο, και σήμερα δε γινόταν αλλιώς παρά να είναι Κυριακή, αυτή η Κυριακή που περίμενε. Ω, ναι, ήταν βέβαιος. Τι σημασία είχε η ώρα; Ας ήταν πρωί – θα είχε μπροστά του μια ολόκληρη μέρα ν’ απολαύσει. Ας ήταν απόγεμα – τόσο το καλύτερο, αφού κιόλας κέρδισε αυτή τη μέρα, χωρίς να τον ενοχλήσει κανείς. Τεντώθηκε. Ένιωσε πως ζούσε μια μικρή ευδαιμονία. Για σκέψου να μη σε πιέζει τίποτα, να μη σε υποχρεώνει τίποτα, να είσαι ελεύθερος να διαθέσεις τον εαυτό σου όπως θες, έστω ακόμα και να τον αφήσεις να βουλιάξει μέσα σ’ αυτό το τίποτα, κι ας μη ξέρεις τι ώρα είναι, ας μη σ’ ενδιαφέρει, ας είναι ένας χρόνος νεκρός, σταματημένος σ’ένα απροσδιόριστο σημείο μες στην αιωνιότητα. Αφέθηκε να βουλιάξει μέσα σ’ αυτή την αιωνιότητα. Μάλιστα για μια στιγμή, του φάνηκε πως δεν ακούγονταν και τίποτα, κανένας θόρυβος, κανένας ήχος, σα να είχε σταματήσει κι η ίδια η ζωή, σ’ αυτό το ίδιο νεκρό σημείο. Για σκέψου να σταματήσει η ζωή… Αν η ζωή ήταν κάτι, σαν το ηλεκτρικό ρεύμα, ας πούμε. Και ξαφνικά κι απροειδοποίητα το ρεύμα κόβονταν. τότε, πραγματικά, τα πάντα θα σταματούσαν, κι οι ήχοι, κι οι θόρυβοι. Οι άνθρωποι θα κοκάλωναν απάνω σε μια συγκεκριμένη κίνηση. Τα λεωφορεία το ίδιο. Το ίδιο και τα ζώα, τ’ άλογα, τα σκυλιά, τα ζωύφια, οι μύγες. Όλα θ’ ακινητούσαν, ολόιδια όπως συμβαίνει καμιά φορά στον κινηματογράφο, όταν τυχαίνει να κόβεται η ταινία ξαφνικά, και σταματούν απάνω στο πανί τα πάντα: εκφράσεις, χειρονομίες, κινήσεις. Για σκέψου!… Θα ‘θελε μια τέτοιαν απίθανη ώρα, να ‘βγαινε στο δρόμο. βέβαια, εκείνος θα κινιόταν, θα αισθανόταν, θα ζούσε. Θα ‘ταν αληθινά αστείο το θέαμα του κόσμου. Αλλά και τρομακτικά τραγικό μαζί. Τι νόημα θα μπορούσε να έχει τότε αυτή η περιπέτεια να περπατείς και να κινείσαι ανάμεσα σ’ ακίνητες κι ασάλευτες φιγούρες, πετρωμένες για πάντα, κι ας ήσουν ο ήρωάς της, ο μοναδικός ήρωας του κόσμου…
- Επιτέλους, ξύπνησες;
Τρόμαξε, πετάχτηκε. Στράφηκε. Στην πόρτα ήταν η γυναίκα του. Τα μανίκια της ήταν ανασκουμπωμένα, φορούσε την ποδιά της κουζίνας, το πρόσωπό της ήταν τσαλακωμένο, αχτένιστο. Βιαστικά σκέφτηκε πως, λίγο αν πρόσεχε, θα ‘νιωθε τη μυρουδιά των κρεμμυδιών που το δίχως άλλο θ’ανάδινε ολόκληρη απ’ την προετοιμασία του κυριακάτικου φαγητού. Η ζωή δεν είχε σταματήσει.
Ένιωσε στενάχωρα. Είπε δειλά:
- Ναι, αγάπη μου.
Και την ίδια στιγμή σκέφτηκε αόριστα πως κάπου εκεί κοντά η Κυριακή του γινόταν κιόλας θρύψαλα, κάποιος του την έσπανε ανερώτητα, κι εκείνος δέχονταν το γεγονός αδιαμαρτύρητα, υποταγμένος προκαταβολικά στη χαμένη μοίρα του. Βέβαια, ούτε καν λόγος δε θα μπορούσε να γίνει για κείνη την ηρωική περιπέτεια της μοναξιάς.
- Μην ξεχνάς πως έχεις να πας σήμερα τα παιδιά στον κινηματογράφο.
- Ναι, είπε υποτακτικά.
Κι ήταν το ίδιο σα να του χαμήλωσαν το φως, κι εκείνος δεν διαμαρτυρήθηκε.
Η γυναίκα του γύρισε στην κουζίνα της.
Εκείνος σκέφτηκε πως έπρεπε να ξυριστεί, να πλυθεί, να ετοιμαστεί, να ετοιμάσει τα παιδιά, να δέσει τις γραβάτες τους, να γυαλίσει τα παπούτσια τους – Κυριακή. Σηκώθηκε βαρύθυμα. Μα επιτέλους, τι νόημα έχει η ζωή; Πήγε στην τουαλέτα. Λοιπόν η ζωή είναι ένα τέλμα, όπου αναδεύουμε όλοι απελπισμένα. Σκέφτηκε ότι ευτυχώς δεν ΄ταν μονάχα αυτός που ζούσε έτσι. Εκατομμύρια πέρασαν πάνω απ’ το τσόφλι αυτής της γης ζώντας ίδια: καθημερινή προσπάθεια για να κρατηθείς απάνω σ’ ένα καθημερινό επίπεδο, δίχως εξάρσεις, δίχως Κυριακές, μονάχα γεμάτο όνειρα, λαχτάρα για κάτι άλλο, έξω από το καθημερινό…
- Ακόμα;
Ήταν η φωνή της γυναίκας του. Απότομα ένιωσε τα νεύρα του να τεντώνουν. Τα χείλια του σφίχτηκαν. Τα δόντια του έτριξαν. Κρατήθηκε. Είπε μονάχα ξηρά:
Έπιασε να ξυρίζεται. Σε μια στιγμή κόπηκε, έτρεξε λίγο αίμα. Έβαλε στυπτικό. Το αίμα δε σταματούσε. Του ήρθε μια παράξενη σκέψη: δε μπορούσε τάχα να πεθάνει άνθρωπος απ’ αυτό; Γέλασε. “Ηλιθιότητες”, είπε από μέσα του. Τέλειωσε το ξύρισμα. Έβαλε μπαμπάκι στο κομμένο μέρος, το κράτησε κάμποσο σφιχτά. Φώναξε τα παιδιά, ετοιμάστηκαν. Ο κινηματογράφος ήταν πρωινός, επίτηδες για παιδιά: επίκαιρα. μίκ-μάους, ένα ταξιδιωτικό σορτ, μια κωμωδία του Χάρολντ Λόυντ.
Η γυναίκα του ξαναφώναξε μέσα απ’ την κουζίνα:
- Ακόμα;
Δεν απάντησε. Έδεσε τις γραβάτες των παιδιών. Έκανε γρήγορα, το καταλάβαινε. Αν έμενε λίγο ακόμα, κι άκουγε άλλη μια φορά τη γυναίκα του ν’ ανυπομονεί, δεν ήταν σίγουρος πως δε θα ξεχείλιζε.
Πήρε τα παιδιά και βγήκαν. Έφτασαν στον κινηματογράφο κάπως αργά. έκοψε βιαστικά τα εισιτήρια. Βρήκαν θέση σχεδόν στην τελευταία σειρά. Κείνη την ώρα παιζόταν το μίκυ-μάους. Ο παιδόκοσμος γελούσε, ενθουσιαζόταν, χόρευε απάνω στα καθίσματα, φώναζε. Ήταν αληθινά μια χαριτωμένη σκηνή, με μιαν αρκούδα, που είχε τη μανία του χορού, και τρέλαινε έναν φουκαρατζίκο γεροντάκο, χορεύοντάς τον συνέχεια. Τα παιδιά του αρπάχτηκαν αμέσως απ’ την αστεία ιστοριούλα, άρχισαν κι αυτά να χοροπηδούν απάνω τα καθίσματα, φώναζαν, ξεκαρδίζονταν, έγιναν ένα με τ’ άλλα παιδιά. Ένιωσε ευθύς σα να τον εγκατέλειψαν. Το σκοτάδι της σάλας πλήθυνε τη μοναξιά του. Ανησύχησε. Τέντωσε την προσοχή του απάνω στο πανί, απάνω στις χρωματιστές φιγούρες της αρκούδας του γεροντάκου, μήπως ξεγελαστεί. Δεν τα κατάφερε Άλλωστε, η σκηνή τέλειωσε, άρχισαν τα επίκαιρα. Ήταν μια σειρά γεγονότα απ’ τα πιο συνταρακτικά, που είχαν συμβεί μέσα στον περασμένο χρόνο: ο Πάπας, που πέθανε από καρκίνο, όπως χιλιάδες άλλοι άνθρωποι πεθαίνουν απ’ την καταραμένη αυτή αρρώστια κάθε χρονιά· ο τυφώνας “Φλώρα”, που σάρωσε τα νησιά της Καραϊβικής και σκόρπισε το θάνατο σ’ εκατοντάδες οικογένειες· τα σκάνδαλα της Αγγλίας, που ξεσκέπασαν τη σαπίλα της ανώτερης κοινωνίας της πάλαι ποτέ θαλασσοκράτειρας· η εκτόξευση του Τέλεσταρ κι η καινούργια τεχνική κατάκτηση στις τηλεπικοινωνίες· και τέλος η σιχαμερή δολοφονία εκείνου του ειρηνικού, του ήσυχου ανθρώπου, που το πάθος του για έναν καλύτερο κόσμο τον ανέβασε ίσαμε την προεδρία τον Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής, του αγαθού Κένεντι.
Απρόσμενα, μπροστά σ’ αυτές τις τελευταίες σκηνές της κηδείας του προέδρου καθώς έβλεπε σκυφτό το σιωπηλό πλήθος των καθημερινών ανώνυμων ανθρώπων, και καθώς ο νους του τού ξανάφερε όλη εκείνη τη γελοία ιστορία της δολοφονίας του δολοφόνου, ένιωσε ν’ ανεβαίνουν δάκρυα στα μάτια του. Ένας άνθρωπος που είχε την τόλμη να πιστεύει σε ιδέες, να μάχεται γι’ αυτές, έφευγε τώρα νεότατος, για πάντα, κι οι ιδέες του απόμεναν ξεκάρφωτες, κι ο κόσμος έκλαιγε, όλοι οι ταπεινοί κι οι καταφρονεμένοι, κι οι πεινασμένοι, κι οι αδύναμοι έκλαιγαν, μα κανένας δεν είχε την τόλμη να σηκώσει το κεφάλι του, να φωνάξει όχι, τι παρωδία είν’ αυτή, ποιον κοροϊδεύετε, άτιμοι, σταματήστε τη ζωή, σταματήστε τα όλα, δεν αξίζουμε τίποτα, τίποτα… Μονάχα ένα παιδάκι τόσο δα στεκόταν προσοχή μέσα σ’ αυτόν τον κυκεώνα της θλίψης, του παραλογισμού, της υποκρισίας και των συμβιβασμών, και χαιρετούσε στρατιωτικά το νεκρό πατέρα του, που δε θα τον ξανάβλεπε ποτέ, δεν θα ξανάπαιζε ποτέ μαζί του, δε θα του ξαναχάιδευε ποτέ τα μαλλιά…
Δε βάσταξε πολύ η ιερότητα της στιγμής. Αναπάντεχα του ήρθε στο νου η γυναίκα του με τα κρεμμύδια της. Ο συσχετισμός ήταν απίθανος, μα ήταν αληθινός. Τι εξευτελισμός, σκέφτηκε.
Την ίδια ώρα, και πριν ακόμα καταλάβει καλά-καλά για τι πρόκειται, ένιωσε ένα πόδι ν’ ακουμπά απάνω στο πόδι του, απ’ το πλαϊνό κάθισμα. Τραβήχτηκε από ένστικτο. Ούτε που γύρισε να δει δίπλα του. Ήταν και σαν ιεροσυλία ν’ απασχοληθεί τώρα μ’ ένα ξένο πόδι, που, καθόλου παράξενο, ν’ ακούμπησε πάνω του δίχως να το θέλει. Ωστόσο, τα πράγματα ήταν διαφορετικά. Το ξένο πόδι τον ξαναπλησίασε επίμονα, πίεσε το γόνατό του, τρίφτηκε ελαφρά πάνω του. Στράφηκε. Το σκοτάδι της αίθουσας δεν του επέτρεπε να διακρίνει καθαρά το πρόσωπο, όμως ήταν βέβαιος πως ήταν γυναίκα, και μάλιστα μια γυναίκα νέα, που τον κοίταζε κατάματα. Το στόμα της ήταν μισάνοιχτο, και τα χείλια της σχεδίαζαν δίχως προσχήματα μια πρόστυχη πρόκληση για έρωτα. Ταράχτηκε. Γύρισε μπροστά του. Διάβολε, να ‘παιρναν είδηση και τα παιδιά – τι κόσμος! Τράβηξε πάλι το πόδι του -ποιος ξέρει, μπορεί και να λάθευε. Περίμενε. Πέρασαν μια-δυο στιγμές. Έκανε ν’ ανασάνει μ’ ανακούφιση. Μα δεν πρόλαβε. Το άλλο πόδι ήρθε δειλά, κόλλησε στο δικό του, τρίφτηκε χαδιάρικα πάνω του, ενώ την ίδια στιγμή, δίχως να το καταλάβει πώς, το χέρι της ήρθε και χώθηκε μες στη φούχτα του, στριφογύρισε ζεστά, σα μικρό πουλί, που γύρευε στοργή, κουκούβισε εκεί σαν παράνομος έρωτας. Ένα αίσθημα σιχαμάρας φούσκωσε μέσα του: για τη γυναίκα, για τον εαυτό του. Πώς μπορούσε κι αφηνόταν τούτο το πλάσμα σ’ αυτόν τον έσχατο εξευτελισμό, να ζητιανεύει προστυχιές στα σκοτεινά από έναν άγνωστο; Και πώς ο ίδιος δεν τη το φώναζε κατάμουτρα, ότι αυτό που έκανε ήταν χυδαίο κι απαίσιο; Για μια στιγμή του πέρασε πως ίσως η γυναίκα να έκανε επάγγελμα. Απότομα άφησε το χέρι της. αστραπιαία ένιωσε ότι αυτό το χέρι απελπίστηκε, έπεσε παραπονεμένο, έκανε να τραβηχτεί. Το άρπαξε την τελευταία στιγμή, σα να φοβήθηκε πως θα το ‘χανε παντοτινά. Δεν το ήθελε, ίσα-ίσα που σιχαινόταν τώρα τον εαυτό του ακόμα πιο πολύ. Όμως καταλάβαινε πως δεν μπορούσε να κάνει διαφορετικά. Αυτό το χέρι ήταν κιόλας μια ανάγκη. Το ‘σφιξε μέσα στο δικό του χέρι. Η ζέστα του πέρασε απ’ το δέρμα του,μπήκε στο αίμα – ήταν γλυκά. Δειλά γύρισε κατά το μέρος της, έσκυψε μια ιδέα κοντά της. Τα μάτια γυάλιζαν σα δυο κατάμαυρα κάρβουνα Η αναπνοή του έγινε πιο βιαστική. Το πόδι του πίεσε το δικό της. Κατάλαβε πως το στήθος της φούσκωσε. Ένιωσε παράξενα. Πολέμησε να σκεφτεί τα παιδιά, ν’ αντιδράσει. Δεν τα κατάφερε. Αναζήτησε τη γυναίκα του. Του φάνηκε πως την είδε μακριά, σαν ένα σημαδάκι, στο βάθος ενός σκονισμένου δρόμου δίχως διέξοδο. Ύστερα χάθηκε. Πολέμησε να σκεφτεί τον εαυτό του, την ιστορία του. Ο Κένεντι ήταν βέβαια ένας ιδεαλιστής. Το ίδιο κι ο Πάπας Ιωάννης. Αλλά τέλος πάντων τι σχέση μπορούσε να ‘χαν τώρα αυτά τα πρόσωπα με τη δική του καθημερινότητα, τα στενά σύνορα του κόσμου του, το σπίτι, τα παιδιά, το άγχος του καθημερινού δρομολογίου του απ’ το σπίτι στο γραφείο, κι απ’ το γραφείο στο σπίτι, κι αυτός να λαχταρεί επιτέλους μια Κυριακή, κι η γυναίκα του να μην το καταλαβαίνει, να του στερεί τη μοναδική απόλαυση που μπορούσε να χαρεί στη ζωή, και να τα κάνει όλα μια χίμαιρα,μια απελπισία του άπιαστου, μια τύψη που οι μέρες του γεμίζουν με τίποτα, τίποτα κι αυτές, δίχως καμιά πραγματοποίηση – κι άξαφνα να ‘ρχεται ένα πόδι δίπλα στο πόδι σου, ένα χέρι μέσα στο χέρι σου, δυο άγνωστα μάτια μέσα στα μάτια σου, κι εσύ να ‘σαι μέσα σ’ έναν κινηματογράφο σκοτεινά, και δίπλα να ‘ναι τα παιδιά σου, και τα ξένα μάτια να ‘χουν μια λάμψη απίθανη, κι εσύ να πνίγεσαι, και τ’ άγνωστα μάτια να σου λεν όχι, μην εγκαταλείπεσαι, η ζωή είναι όμορφη, έχεις δικαιώματα, έλα μαζί μου, έλα μαζί μου…
Έσφιξε ξανά το χέρι της απεγνωσμένα. Του φάνηκε πως κι εκείνο σφίχτηκε μέσα στη φούχτα του τυφλά. Ένιωσε να γλυκαίνει το σάλιο του. ακόμα ένιωσε μια ζέστη να περιτρέχει το σώμα του. Τόλμησε και της χαμογέλασε. Του χαμογέλασε κι αυτή. Σκέφτηκε πως ένας τυφλός έρωτας μπορούσε να ύφαινε τώρα ανάμεσά τους τον απαγορευμένο μύθο του.Στα χείλια του πεταλούδισε κιόλας η απαγορευμένη γεύση. Είχε ακούσει παρόμοιες τολμηρές ιστορίες που άρχιζαν έτσι, από μια σκοτεινή αίθουσα. Ύστερα το ζευγάρι έφευγε μαζί. Έξω γνωρίζονταν καλύτερα. πήγαιναν σ’ ένα ζαχαροπλαστείο για γλυκό. κι ύστερα σ’ ένα ξενοδοχείο. Συνήθως αυτά τα ξενοδοχεία δεν ελέγχαν τις ταυτότητες. Έδιναν ένα δωμάτιο ήσυχο, απόμερο. Κι εκεί, η γυναίκα έβγαζε τη μπλούζα της, κι ο άντρας την άρπαζε στα χέρια του, τη φιλούσε με πάθος, τη ν έριχνε στο κρεβάτι λαίμαργα, την ξέντυνε ολότελα, γλεντούσαν. Ύστερα, σκεπάζοντας μόλις τη λερωμένη γύμνια τους, έκλειναν τα μάτια και κουβέντιαζαν για το ξαφνικό τους σμίξιμο, έλεγαν πως ήταν μια ευτυχία, αφού ήταν πέρ’ απ’ τον καθημερινό μύλο της ζωής, ένα ξανάσασμα, μια ελευθερία να νιώσεις γι λίγες στιγμές αδέσμευτος. Άφηναν στην τύχη το αν θα ξαναντάμωναν…
Δεν ήταν του χαρακτήρα του να παρακολουθεί ώς την παραμικρή λεπτομέρεια παρόμοιες αφηγήσεις, ιδίως όταν ήταν ιστορίες προσωπικές. Ο ίδιος δεν είχε προσωπική ιστορία ποτέ. Η ζωή του ήταν κοινή, κοινότατη. Πάλεψε να βρει τη θέση στο γραφείο, όπου δούλευε σήμερα, ολόιδια όπως παλεύει τόσος και τόσος κόσμος. Ύστερα παντρεύτηκε, το ίδιο όπως όλος σχεδόν ο κόσμος. Βέβαια, δεν είχε έρωτα με τη γυναίκα του. Μα μήπως ήταν ο μόνος μες στη ζωή; Έκαναν μια εταιρεία, σαν τόσα και τόσα άλλα ζευγάρια. Έκαναν δυο παιδιά. Ύστερα η καθημερινότητα τους πήρε από κάτω της, δεν έμενε πια καιρός για τίποτα, για τίποτα. Ούτε ακόμα γι’ αυτόν τον Κένεντι δεν έκλαψε τη μέρα της δολοφονίας του. Το συζητούσαν κι άλλοι συνάδελφοι στο γραφείο, αλλ’ εν τω μεταξύ η δουλειά έτρεχε, οι πελάτες βιάζονταν, ο προϊστάμενος φώναζε. Στο σπίτι η γυναίκα του είχε πονοκέφαλο, ήταν μια συννεφιασμένη καθημερινή, τ’ απόγεμα ο ένας απ’ τους μικρούς τον νευρίασε, σηκώθηκε, τον έδειρε, ο άλλος είχε γεμάτο λάθη το τετράδιο της αντιγραφής, το πέταξε στα μούτρα του, πήγε στην κουζίνα, τους τηγάνισε από έν’ αυγό, η γυναίκα του είχε κιόλας πλαγιάσει, έπλυνε και τα πιάτα τους, σκούπισε. Πήγε και κοιμήθηκε έναν ύπνο δίχως όνειρα, ολόιδια όπως κάθε μέρα, χρόνια ολόκληρα, πάντα. Τώρα –
…έσφιξε πάλι το ξένο χέρι μέσα στη φούχτα του. Ποτέ του άλλοτε δεν του είχε ξανασυμβεί. Ίσως, βέβαια, να ήταν μια ιστορία κοινή – αλλά ποιος μπορούσε να το βεβαιώσει; Και ποιος μπορούσε να τον πείσει πως επιτέλους δεν ήταν η μοίρα του, που ξύπνησε, κι ήρθε και τον βρήκε εδώ στα σκοτεινά, να τον γεμίσει με το νόημά της; Ένιωσε όμορφα. Ήταν ένα αίσθημα γεμάτο τρυφερότητα. της χαμογέλασε μ’ ευγνωμοσύνη. Ω, θα την ακολουθούσε το δίχως άλλο, και το δίχως άλλο τούτη η τυχαία συνάντηση θα έβρισκε τη συνέχεια που της άξιζε. Ζούσε κιόλας με το νου μπροστά, το ύστερα, το αύριο, το μέλλον, ζούσε όλες τις στιγμές που θ’ ακολουθούσαν, γευόταν τη γλυκιά τους αίσθηση. Την κοίταξε με λαχτάρα απέραντη. Του φάνηκε πως το πρόσωπό της κινήθηκε προς το δικό του. Τα μάτια της έλαμπαν πάντα. Η αναπνοή της ήταν ζεστή, χνώτισε τα μάγουλά του. Κινήθηκε κι εκείνος προς το μέρος της. Τώρα στο πανί παιζόταν η κωμωδία του προγράμματος. Τα παιδιά χαλούσαν τον κόσμο. Κανένας δεν του πρόσεχε. Τα πρόσωπά τους πλησίασαν ακόμα. Τα χέρια τους σφίχτηκαν πιότερο. Τα χείλια τους πλησίασαν, σάλεψαν, άγγιξαν φευγαλέα το ένα το άλλο. Κι ύστερα, σαν ένοχοι κι οι δυο, τραβήχτηκαν, ένοχοι, ικανοποιημένοι, πλημμυρισμένοι απ’ την ξαφνική ευτυχία, έτοιμοι να ξαναδοθούν δίχως φραγμό στη γλυκιά τους αμαρτία.
Τότε εκείνη τράβηξε σιγά το χέρι της. Δεν της τ’ άφησε αμέσως. Το κράτησε ακόμα, το ‘σφιξε. Μα εκείνη επέμενε. Τέντωσε το κορμί της δίπλα του, έσφιξε το στήθος της απάνω στον αγκώνα του, ακούμπησε ζεστά τα χείλια της εκεί, στο αριστερό αυτί του, ψιθύρισε: “αγάπη μου”, κι αμέσως σηκώθηκε και βγήκε.
Τα ‘χασε. Όλα έγιναν βιαστικά, δεν τα περίμενε. Μάλιστα από ένστικτο στράφηκε στα παιδιά, μην τυχόν καταλάβουν τίποτα. Αλλά την ίδια στιγμή φοβήθηκε πως θα την έχανε. Ήταν ένα ξαφνικό άστρο στον μονότονο ουρανό του. Αύριο θ’ άρχιζε πάλι η καθημερινή ζωή, το λεωφορείο, το γραφείο, οι ίδιοι συνάδελφοι, ύστερα το σπίτι του, η γυναίκα του, αυτή η ίδια η γυναίκα του πάντα, πάντα, με την ποδιά της κουζίνας, με τα κουρασμένα της χέρια, να συζητά για το φαγητό, για τα παιδιά, για το παλτό που έπρεπε πια φέτος να κάνει το δίχως άλλο. Κάτι σπάραξε μέσα του. Πόση ζωή του έμενε ακόμα; Ο ίδιος δεν ήταν παρά ένα παρελθόν. Η ζωή έφευγε δίχως γυρισμό. Κάθε στιγμή, κάθε δευτερόλεπτο ήταν μια αναχώρηση, ήταν η ίδια η ζωή του που έφευγε, και δεν την ξαναζούσε. Κι εκείνη, η άγνωστη, θα τον περίμενε έξω απ’ τον κινηματογράφο – πόσο θα τον περίμενε τάχα. Έσφιξε τα δόντια του. Τουλάχιστον αν δεν ήταν τα παιδιά!… “Παράτα τα!”, άκουσε από μέσα του μια φωνή. Η καρδιά του χτυπούσε. Τα χέρια του έτρεμαν. Δεν ήταν δύσκολο. Ένα βήμα μονάχα. Για σκέψου: η φυλακή είχε ξεκλειδώσει, ήταν ανοιχτή, η φωνή του φώναζε: “Φύγε! Φύγε! Τόσα χρόνια τι κατάλαβες; Κλεισμένος πίσω απ’ τα κάγκελα, δεν απόλαυσες, δε γεύτηκες, δε χάρηκες. Άνοιξε τα στήθια σου, άνοιξε τα φτερά σου, πέταξε μες στον κόσμο. Αύριο θα ‘ρθει ο θάνατος, θα σ’ αρπάξει στα νύχια του, θα γίνεις χώμα-τίποτ’ άλλο. Ό,τι πρόλαβες, πρόλαβες…”. Μόνο για μια στιγμή έκανε να σκεφτεί την ευτέλεια της ελευθερίας που του προσφέρονταν. Άρχιζε με μια χυδαιότητα. Δεν άφησε τον εαυτό του να λογαριάσει τίποτα περισσότερο. ακόμα κι αυτή η ιδέα της γυναίκας του που πήγε να παρεμβληθεί, έσβησε αστραπιαία. Έσκυψε στο μεγαλύτερο απ’ τα παιδιά:
- Θα επιστρέψω γρήγορα, είπε.
Δεν ήταν βέβαιος πως θα επέστρεφε. Αλλά δεν είχε σημασία.
Σηκώθηκε. Βιαστικά. Πάτησε κάποιον πιο πέρα. Ο άλλος βλαστήμησε απαίσια. Του ζήτησε συγγνώμην. Βγήκε. Ανήσυχος έφτασε στην έξοδο. ΄λεγε πως κάπου εκεί θα τον περιμένει. Έψαξε με τα μάτια, τη γύρεψε. Τα μάτια του έμοιαζαν να ρωτούν όλες τις γυναίκες που περνούσαν μπροστά του. Μα ο κόσμος ήταν αδιάφορος. Πήγαινε, έρχονταν, μετακινιόταν, ολόιδια μ’ ένα βουερό ποτάμι δίχως όνομα. Γυναίκες κάθε λογής, κάθε ηλικίας διάβαιναν αδιάφορα, κουβέντιαζαν μεταξύ τους, γελούσαν, άλλες περνούσαν βιαστικές, λυπημένες, άλλες χάζευαν άσκοπα. Μέσα του ένιωσε έναν άνεμο. Λοιπόν, θα την έχανε; Πολέμησε να θυμηθεί τη φευγαλέα γεύση των χειλιών που άγγισαν τα χείλια του. Γύρεψε με μιαν απελπισμένη προσπάθεια αυτά τα χείλια στις γυναίκες που περνούσαν, γύρεψε τα μάτια που έλαμπαν μες στο σκοτάδι της αίθουσας. Ένιωσε πως τα περιθώριά του στένευαν. Σα να του είχαν τάξει μια διορία, κι η ώρα του πλησίαζε, το τέλος πλησίαζε, αν θα ‘χανε τώρα, θα ‘χανε για πάντα, κι όλα πια θα ‘σβηναν, όλα, όλα. Μια καινούργια φρίκη σηκώθηκε μέσα του. Του ήρθε να φωνάξει, να ουρλιάξει, να σταματήσει το παν, το παιχνίδι του χανόταν, αύριο πάλι θ’ άρχιζε η καθημερινή του ζωή, το τίποτα, ώς το τέλος. Έψαξε επίμονα, απεγνωσμένα. Στάθηκε μπροστά σε γυναίκες που του φάνταζαν σαν τη δική του άγνωστη. Τις χαμογελούσε. Τον προσπερνούσαν αδιάφορες. Κατάλαβε πως εξευτελιζόταν. Επέμενε ακόμα, έψαχνε – βούλιαζε, τυραννιόταν.
Κάποτε κουράστηκε. Ο κόσμος ήταν μια λάσπη και τον είχε ρουφήξει μέσα της. η αναπνοή του ήταν πνιγμένη. Η καρδιά του χτυπούσε άρρυθμα. Ολόιδια όπως των βατράχων, σαν τύχει και βγουν για λίγο απ’ το νερό, απ’ το τέλμα. “Είμαστε μεις να ζήσουμε έξω απ’ το τέλμα;”
Θυμήθηκε τα παιδιά του. Γύρισε πίσω, στην αίθουσα. Το πρόγραμμα είχε τελειώσει. Τα μικρά κάθονταν σιωπηλά και τον περίμεναν. Τα πήρε απ’ τα χέρια και βγήκαν. Σ’ ένα περίπτερο στάθηκαν και τους αγόρασε από μια τσίχλα. Ξαναπήραν το δρόμο, ανακατώθηκαν με το πλήθος. “Άλλο ένα τίποτα”, ψιθύρισε, και δεν ήξερε καλά-καλά τι εννοούσε.
Στη στάση τους περίμενε το λεωφορείο. Ήταν άδειο. Μπήκαν. Κάθισαν. Το λεωφορείο ξεκίνησε. Και τότε, απ’ το παράθυρο, είδε μέσ’ απ’ το πλήθος δυο μαύρα μεγάλα μάτια που τον κοίταζαν, τον κοίταζαν , δυο χείλια που έτρεμαν, μια επίκληση που χανόταν μες στο ανώνυμο πλήθος, μες στη βουή του δρόμου που έμενε πίσω τους. Το λεωφορείο έτρεχε, έτρεχε.
Δε σάλεψε απ’ τη θέση του. Χαμογέλασε μόνο πικρά. Δίπλα του τα παιδιά φλυαρούσαν.
Έφτασαν στο σπίτι δυο παρά τέταρτο. Δεν έχει σημασία τι έγινε κατόπι. Άλλωστε οι ώρες πέρασαν σαν μια μάταιη επανάληψη. Η Κυριακή πέρασε άδεια, πληκτική, όπως όσες και τόσες άλλες.
- Πρώτη δημοσίευση: ΝΕΑ ΕΣΤΙΑ. Έτος ΛΗ΄, τόμος 76ος, τεύχος 897, 15 Νοεμβρίου 1964.

Ο Τάκης Χατζηαναγνώστου γεννήθηκε το 1923 στη Μυτιλήνη, όπου και μεγάλωσε. Σπούδασε οικονομικές επιστήμες και εργάστηκε στην Εθνική Τράπεζα, της οποίας χρημάτισε ανώτατο διευθυντικό στέλεχος. Στη λογοτεχνία μπήκε από πολύ νωρίς, από τα μαθητικά του ακόμα χρόνια (πρώτα δημοσιεύματα διηγημάτων του το 1939). Από τότε άρχισαν πυκνές δημοσιεύσεις κειμένων και άρθρων του γύρω από θέματα λογοτεχνίας, καθώς και καθαρά λογοτεχνικά κομμάτια του (ποιήματα, διηγήματα, κριτικές, μελέτες κ.λπ.) σε πλήθος εφημερίδες και περιοδικά της επαρχίας και της πρωτεύουσας. Σημειώνεται ιδιαίτερα η κατά Κυριακή συνεργασία του, με άρθρα γύρω από πολιτιστικά θέματα τρέχοντος ενδιαφέροντος, στην καθημερινή εφημερίδα των Αθηνών “Ελευθερία”, από το 1956 έως το 1963. Συνέγραψε θεατρικές επιθεωρήσεις στη λεσβιακή ντοπιολαλιά, που παίχτηκαν από ερασιτεχνικούς θιάσους της ιδιαίτερης πατρίδας του, καθώς και πολλά θεατρικά έργα (πάνω από τριάντα), αρκετά απ’ τα οποία ανέβηκαν κυρίως από ερασιτεχνικούς θιάσους στη Μυτιλήνη, την Αθήνα, το Μονακό, και την Αυστραλία, και διδάχτηκαν από το ελληνικό ραδιόφωνο. Ατυχίες ανεβάσματος κάποιων έργων του από μεγάλους αθηναϊκούς θιάσους, απογοήτευσαν και απέκοψαν κάθε άλλη προσπάθεια του συγγραφέα σ’ αυτόν τον τομέα. Έδωσε πλήθος διαλέξεων πάνω σε πνευματικά θέματα στην Αθήνα και την επαρχία, καθώς και στο εξωτερικό, σε ομογενειακές παροικίες (Αμερική, Αυστραλία). Διηύθυνε το λογοτεχνικό περιοδικό “Λόγος” της Μυτιλήνης (1953-1955), και το πολιτιστικό περιοδικό “Συνεργασία” της Εθνικής Τράπεζας της Ελλάδος (1974). Εξέδωσε περί τα τριάντα επτά βιβλία, κυρίως μυθιστορήματα και διηγήματα, αρχίζοντας από ποιήματα (1951). Ήδη, αναμένουν τη σειρά τους για έκδοση άλλα πέντε: ένα μυθιστόρημα για παιδιά, ένα βιβλίο με δοκίμια για νέους, και τρία μυθιστορήματα για μεγάλους. Συνεργάστηκε ως σεναριογράφος με τον κινηματογράφο (“Ψαρόγιαννος”, “Αγώνας δίχως τέλος”) , και με την τηλεόραση, στα ελληνικά κρατικά κανάλια τηςοποίας έδωσε, είτε σε διασκευές έργα της λογοτεχνίας μας, είτε σε πρωτότυπα έργα, μερικά απ’ τα πιο επιτυχημένα -κατά την άποψη της κριτικής σήριαλ, όπως: η “Γαλήνη”, οι “Πανθέοι”, η “Τελευταία νύχτα της γης”, η “Μαρία Πάρνη”, ο “Δρόμος”, “Η Λάμψη των άστρων”, η”Θύελλα”, οι “Ημέρες Οργής” κ.λ.π. (περί τα 400 επεισόδια συνολικά). Παίχτηκαν όλα μεταξύ των ετών 1976 – 1992. Δεν έτυχαν ακόμα προβολής άλλα 4 πρωτότυπα, που περιμένουν τη σειρά τους. Πεζογραφικά έργα του μεταφράστηκαν σε πολλές ξένες γλώσσες: Αγγλικά, Γαλλικά, Γερμανικά, Ουγγρικά, Ρουμανικά, Κινέζικα κ.λπ. Τον Νοέμβριο 2001 το βραβευμένο απ’ την Ακαδημία Αθηνών μυθιστόρημά του “Ένα νησί ταξιδεύει” κυκλοφόρησε μεταφρασμένο στη Ρουμανία, και τον Σεπτέμβριο 2002 βγήκε εκεί σε δεύτερη έκδοση. Τιμήθηκε επανειλημμένα με βραβεία, ανάμεσα στα οποία: το Βραβείο Ουράνη της “Ομάδας των Δώδεκα” για το μυθιστόρημά του “Ζωή”, το Κρατικό Βραβείο Μυθιστορήματος για το μυθιστόρημά του “Ένας πολίτης ελεεινής μορφής”, το Βραβείο της Ακαδημίας Αθηνών για τα διηγήματά του “Άτομο”, και το Βραβείο Ουράνη της Ακαδημίας Αθηνών για την πεζογραφία για το μυθιστόρημά του “Ένα νησί ταξιδεύει”. Σημειώνεται ότι το διήγημά του “Φυγή” εκπροσώπησε την Ελλάδα (διά της “Καθημερινής”) στον παγκόσμιο διαγωνισμό διηγήματος της εφημερίδας Herald-Tribun της Νέας Υόρκης το 1954, και μεταφράστηκε σε 22 ξένες γλώσσες, ενώ οι εκδόσεις Galimard της Γαλλίας το περιέλαβαν επιλεκτικά σε μια έκδοση με τον τίτλο “Les 54 meilleurs contes du monde”. Υπήρξε ιδρυτικό μέλος της “Λεσβιακής Παροικίας” Αθηνών (πολιτιστικό Σωματείο των εκ Λέσβου κατα γομένων), στην οποία εργάστηκε ως Γενικός Γραμματέας επί είκοσι χρόνια (1965-1985), και στη συνέχεια ως Πρόεδρός της επί άλλα δεκαπέντε (1985-2000). Σήμερα είναι Επίτιμος Πρόεδρός της. Γενικά το έργο του, λυρικό στη βαθύτερη ουσία του, από απέραντο ανθρωπισμό, που αγκαλιάζει όλον τον κόσμο. Μ’ αυτό το εφόδιο διερευνά τις ανθρώπινες σχέσεις, και ιδιαίτερα εκείνες των δύο φύλων.
Share this
ΠΗΓΗ TIMESNEWS








